Bursa Kütüphaneleri  

   

Kütüphanecilik  

   

İnebey Yazma ve Basma Eserler Kütüphanesi

 

Adres: Bursa Yazma ve Eski Basma Eserler Kütüphanesi
İnebey Caddesi, İnebey Sokak No: 5
Osmangazi / BURSA
Tel: 0 224 222 72 14

 

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler Genel Müdürlüğü bünyesinde Bursa İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğü’nün bağlı birimi olarak hizmet veren Bursa Yazma ve Eski Basma Eserler Kütüphanesi XIV. Yüzyılın özgün bir taş yapısı olan tarihi İnebey Medresesinde hizmet vermektedir. Bursa Yazma ve Eski Basma Eserler Kütüphanesi Bursa ve çevresinde Türk ve İslami kültürün en değerli eserleri olan el yazması kitaplar ile Arap harfli basma kitapları bünyesinde toplayarak, kayıt, katalog, tasnif v.b. teknik işlemlerini yaptıktan sonra okuyucu hizmetlerine sunan, gerektiğinde bibliyografik danışmanlık hizmeti veren ülkemizin sayılı kütüphanelerinden biridir.


Kütüphane binası ters (T) plan şemasında olup XIV. Yüzyılın karakteristik özelliklerini taşıyan bir taş yapıdır. Binayı yaptıran İnebey Subaşı,Yıldırım Beyazıd çağı devlet adamlarındandır. XVII.Yüzyıl sonlarında Amcazade Hüseyin Çelebi tarafından esaslı şekilde tamir ettirildiğinden daha sonraki kadı sicillerinde Hüseyin Çelebi Medresesi adı ile anılmıştır. Uzun yıllar medrese olarak hizmet veren bu bina daha sonra özel kişilerin eline geçmiştir. Bursa’da pek çok anıtsal eserin onarılarak hizmet görmesine vesile olan “Bursa Eski Eserleri Sevenler” Kurumunun kurucu başkanı ve Bursa Erkek Lisesi’nin de felsefe öğretmeni olan merhum Kazım BAYKAL dahi Osmanlı Devleti’nin son döneminde bir medrese öğrencisi olarak buraya devam etmiştir. 1969 yılına kadar Orhan Camii eyvanlarında hizmet veren kütüphane dermesinin 7044 sayılı kanuna göre adı geçen camiden tahliye edilmesi gerekiyordu. Bunun üzerine gerekli girişimde bulunan “Bursa Eski Eserleri Sevenler Kurumu”nun yönetim kurulu başkanı merhum Kazım BAYKAL ve diğer üyeleri o zamanki Kütüphaneler Genel Müdürü merhum Aziz BERKER’in dahi uygun görüşünü alarak tarihi İnebey Medresesinin “Yazma ve Eski Basma Kitaplar”ın toplandığı bir kütüphane olması için gerekli girişimlere başlamışlardır. Bu cümleden olmak üzere binanın mal sahibi keresteci Mehmet ÜNLÜER ile 1961 yılında 165.000 TL.ya anlaşılarak bir kısmı Bursa Halkından toplanan bağışlar ile “Bursa Eski Eserleri Sevenler” Kurumu tarafından satın alınmıştır. Binanın mülkiyeti halen vakıflara ait olup, kütüphane olarak kullanılması şartı ile Kütüphaneler Genel Müdürlüğü’ne tahsis edilmiştir. Tapu kaydında bu konuda şerh vardır. Ancak binada kiracı olarak bulunan Cemal ALANYA’nın konserve imalathanesi mahkeme kararı sonucu 1 Mart 1962 tarihinde Polis marifeti ile boşaltılabilmiştir. Bundan sonra restorasyonu yapılan İnebey Medresesi 1969 yılında Orhan Camiinde bulunan el yazması ve Arap Harfli Basma Kitapların taşınmasından sonra “Bursa Yazma ve Eski Basma Eserler Kütüphanesi” olarak hizmet vermeye başlamıştır.

 

1-    El Yazması Kitaplar

 

Provenance sistemi çerçevesinde orijinlerine göre yani ait oldukları mülhak vakıf koleksiyonlarına göre düzenlenmişledir. Sekiz ana bölümde oluşmaktadır. Kütüphanede bulunan yazma eser koleksiyonları şunlardır:

 

1.Orhan Kütüphanesi
2.Haraççıoğlu (cizgedarzade) Kütüphanesi
3.Hüseyin Çelebi Kütüphanesi
4. Kurşunizade Kütüphanesi
5. Ulu Camii Kütüphanesi
6. Milli Kütüphane
7. Halkevi Kütüphanesi
8. Genel Kütüphane

 

Kütüphanemizde kayıtlı bulunan 8522 adet el yazması eser 15.02.2007 tarihi itibariyle  dijital ortama aktarılmıştır.

 

2-    Basma Kitaplar

 

a-Arap Harfli Basma Kitaplar
b-Latin Harfli Basma Kitaplar (Temel başvuru kitapları niteliğindedir.)

Basma kitaplar Arap harfli ve Latin harfli olmak üzere iki gruptur. Arap harfli basma kitaplar arasında ilk Türk matbaacısı olan İbrahim Müteferrika matbaası basımı nüshalardan 1928’de Latin Alfabesini kabul ettiğimiz zamana değin Türkiye’de basılan kitapların çoğu mevcuttur.

Bunlar arasında Roma, Viyana, Leipzig, Bulak, Kahire, Kazan matbaaları başta gelir. Bursa İl Halk Kütüphanesi’ne gelen tıpkı basım, edition critique, eleştirmeli metin neşri v.b. kitap türleri dahi burada derlenmektedir. Latin Harfli kitaplar ise bibliyografya, katalog, lugat, ansiklopedi ve şarkiyat bilimleri ile alakalı temel başvuru kitapları okuyucu hizmetine sunulmaktadır. Arap harfli basma kitaplar; depoter sisteminde, demirbaş kayıt numarasına göre kitap depolarına yerleştirilmiş olup, yazar adı, kitap adı ve Dewey Onlu tasnif sistemine göre alfabetik ve sistematik olarak bölünmüş kataloğları mevcuttur. Basma Kitapların sayısı 15500 olup kayıtlar devam etmektedir.

 

OKUYUCU HİZMETLERİ

 

Bursa Yazma ve Eski Basma eserler Kütüphanesinde verilen okuyucu hizmetleri; başvuru hizmeti, okuyucu rehberliği, bibliyografik danışmanlık hizmetleri şeklinde yürütülmektedir.

Bursa Yazma ve Eski Basma Eserler Kütüphanesi; sahip olduğu el yazması ve Arap harfli basma kitap koleksiyonları ile ülkemizin sayılı ihtisas kütüphanelerinden biridir. Bu niteliği ile tarih, edebiyat, filoloji, iláhiyat, orientalistik (doğu bilimi) paleografik (eski yazıları tanıma bilgisi), bibliyografi, basın ve yayın tarihi, kütüphanecilik tarihi, matbaacılık tarihi, felsefe düşünce akınları tarihi, literatür tarihi, sosyal bilimlerin çeşitli alanlarda yurt içi ve yurt dışında araştırmacılara bilimsel ve kültürel kamu hizmeti vermektedir. Ayrıca açık raf sistemine göre tertip edilen ve temel başvuru kaynaklarından mürekkep ansiklopedi, lugat, biyografi, bibliyografi v.b.kitaplar dahi okuyucu hizmetine sunulmuştur.

Kütüphanemiz ilke olarak her Türk vatandaşının hizmetindedir. Okuyucularımız genellikle tarih, filoloji, ilahiyat, arşivcilik, kütüphanecilik, felsefe v.b. alanlarda öğrenim gören fakülte ve yüksek okul öğrencileri, akademik personel, araştırmacılar, Lisans, yüksek lisans, doktora, doçentlik tezi ve profesörlük takdim tezi hazırlayanlar ile Osmanlı Paleoğrafyası, Arapça ve Farsça gibi klasik doğu dillerini bilen kişilerden oluşmaktadır. Yabancı Uyruklu araştırmacıların kütüphanemizden istifade edebilmesi ise daha önceleri diplomatik kanallardan yapılan ve usulüne uygun olarak alınan izinlerden sonra mümkün olurken şimdi ise okuyucuya kolaylık sağlanması açısından Kütüphane Müdürlüğü bu konuda yetkili kılınmıştır. Yabancı Uyruklu okuyucu araştırma yapacağı kütüphaneye gelerek araştırma izni talebinde bulunuyor ve kendilerine özel olan başvuru formunu doldurarak araştırmalarını tamamlamaktadırlar. Kütüphanemizde okuyucu hizmetleri 03.03.2006 tarih ve 26097 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarına ait Eserlerden Faydalanma Usul Ve Esasları Hakkında Tüzük” çerçevesinde hizmet vermektedir.


Adres: Bursa Yazma ve Eski Basma Eserler Kütüphanesi
İnebey Caddesi, İnebey Sokak No: 5
Osmangazi / BURSA
Tel: 0 224 222 72 14 

Web: http://www.yazmakutup.gov.tr/inebey/giris.html

 

  • 163000_1691126831539_1038788196_1930327_701644_n
  • 166653_1691124271475_1038788196_1930320_4932943_n
  • 34446_1471948552219_1038788196_1434439_6865442_n
  • 34929_1471944512118_1038788196_1434410_7854016_n
  • 35205_1471942272062_1038788196_1434399_3221983_n
  • 38477_1471945872152_1038788196_1434420_6599089_n

   
© Kazım ŞENTÜRK