Bursa Kütüphaneleri  

   

Kütüphanecilik  

   

Türk Kütüphaneciler Derneği Mesleki Etik İlkeleri

               
TKD Mesleki Etik İlkeleri, bilgi hizmetleri alanında çalışanların uyması gereken norm, kural ve davranışları belirler. İlkeler, bu alanda çalışanlara sorumlulukları konusunda rehberlik eder ve yardımcı olur. Bilgi hizmetleri alanında çalışanlar;

  1. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ve diğer uluslararası sözleşmelerle, TKD Düşünce Özgürlüğü Bildirgesi’nde yer alan bilgi erişim hakkını, toplumun tüm bireyleri için savunur ve gereklerini yerine getirmeye çalışırlar.
  2. Düşün ve sanat ürünlerine yönelik sansüre karşı çıkar ve düşünce özgürlüğünü savunurlar.
  3. Kullanıcılara hiçbir ayrım gözetmeksizin eşit davranırlar.
  4. Mesleki politika ve standartların geliştirilmesinde ve uygulanmasında etkin çaba harcarlar.
  5. Doğru ve yeterli bilgiyi zamanında sunarak, görevini mesleğe değer katacak biçimde gerçekleştirirler.
  6. Telif haklarına saygı duyar ve bu hakları korurlar.
  7. Kullanıcıların yaptığı araştırmaların, ödünç aldığı ve/veya yararlandıkları bilgi kaynaklarının neler olduğunun gizliliğini garanti eder, onların kişisel bilgilerini yasal gereklilik dışında kimseyle paylaşmazlar.
  8. Nesnel verilere dayanmayan, haksız karalamalarla meslek elemanlarının, genel olarak meslek grubunun ya da bir bilgi merkezinin saygınlığını zedeleyecek söylem ve davranışlarda bulunmazlar.
  9. Mesleki görev ve sorumluluklarını yerine getirirken kişisel çıkar sağlamazlar.
  10. Mesleki işbirliği ve dayanışmaya özen gösterirler.
  11. Mesleki gelişimleri konusunda duyarlı davranır, kendilerini bu açıdan sürekli olarak geliştirir ve bunu hizmetlerine yansıtırlar.
  12. Mesleki ve yönetsel ilişkilerinde adil ve dürüst davranırlar.

Yukarıda belirtilen ve 02/04/2010  tarihinde kabul edilen ilkeler, 1996 yılında hazırlanıp yürürlüğe konulan Mesleki Etik İlkelerin gözden geçirilmiş biçimidir.


İfade Özgürlüğü ve İyi Kütüphaneciliğin İlkeleri

               
Bireyler, kütüphaneler sayesinde tam anlamıyla ifade özgürlüğü olanağına kavuşur. Kaliteli kütüphane hizmetleri bu konuda temel bileşendir. Bu nedenle, kütüphaneler ve kütüphane çalışanları ifade özgürlüğü, bilgiye sınırsız erişim ve düşünce özgürlüğü ilkelerine bağlı kalmalı; kütüphane kullanıcısının mahremiyetine saygı göstermelidir.
İfade özgürlüğü ve iyi kütüphaneciliğin ilkeleri:

  1. Kütüphaneler bilgiye, düşünce ve hayal gücünün eserlerine erişim imkanı sunar. Onlar bilgiye, düşünceye ve kültüre açılan kapılardır.
  2. Kütüphaneler birey ve grupların yaşam boyu öğrenme, bağımsız karar alma ve kültürel gelişim süreçlerini önemli ölçüde destekler.
  3. Kütüphaneler düşünce özgürlüğünün gelişimi ve korunmasına katkı sağlar ve temel demokratik değerler ile evrensel insan haklarının himaye edilmesine destek verir.
  4. Kütüphanelerin ifade özgürlüğünü hem muhafaza etme hem de kolaylaştırma sorumluluğu vardır. Bu amaçla, kütüphaneler toplumdaki çoğulculuğu ve çeşitliliği yansıtmak için en geniş kapsamlı materyali sağlar, korur ve hizmete sunar. Kütüphaneler, kullanıcıların iletişim kurması ve kendilerini ifade etmesi için vardır; onlar sansürlenemez ve politik, ahlaki veya dini görüşler doğrultusunda kısıtlanamazlar.
  5. Kütüphaneler, kütüphane materyali ve hizmetlerinin seçimi ve kullanılabilirliğini siyasi, ahlaki veya dini görüşler doğrultusunda değil; profesyonel bakış açısıyla şekillenmesini temin eder.
  6. Kütüphaneler bilgiyi özgürce edinir, düzenler ve yayarken her türlü sansürün karşısında durur.
  7. Kütüphaneler materyali, tesisleri ve hizmetleri her kullanıcıya eşit derecede sunar. Irk, inanç, cinsiyet, yaş ya da diğer nedenlerle ayrımcılık yapmaları söz konusu değildir.
  8. Kütüphane kullanıcılarının kişisel mahremiyet ve anonimlik hakkı vardır. Kütüphaneciler ve diğer kütüphane çalışanları kullanıcıların kimliğini ya da kullandıkları materyali üçüncü şahıslara açıklayamazlar.

Orijinal metinden (IFLA/ FAIFE Principles of Freedom of Expression and Good Librarianship http://www.ifla.org/en/faife/mission) çeviren Zeynep Tuba SUNGUR.

   
© Kazım ŞENTÜRK